teruglezen: voeg je bij de losers
Stand-up filosoof Laura van Dolron schreef deze column live, midden in De Grote Verkiezingsshow tijdens Brainwash Festival 2025. Terwijl de kiesmannen over het podium dartelden en de politieke waan van de dag zich in real time voltrok, legde Laura deze woorden vast:
De kiesmannen komen op…ze zijn vrolijk…
Ze hebben er zin in….
“Tussen you and me” zegt de kiesman, “we hadden hier niet moeten staan.”
Hij zegt het vrolijk…
Er komt een korte recap, ik kan er bijna niet naar kijken. Het vrolijke muziekje er onder en de vaart,
ik wordt er woedend van. Ik ben in de overgang, wat veel maar lang niet alles verklaart.
“Wat voor medicijn gebruik je dat je nog vertrouwen hebt?”, vraagt hij aan iemand in het publiek
Oestrogel kan ik je zeggen….maar het helpt niet voor alles, want de wereld is ziek.
Nee, tegen de ziekte van de wereld helpt het niet.
En dat is fijn aan de overgang, dat je je eigen bullshit, maar ook die van een ander ziet.
“Ik vind daar wat van” zegt de psycholoog…
Als ze in de overgang was, dan zei ze wat het was, en minder zacht.
En ik vind het jammer dat ik daar zelf ook tot de overgang mee heb gewacht….
Ik wil het over liefde hebben, ook vandaag
Het eenvoudigste antwoord op de meest complexe vraag.
In het burgerlijk wetboek staat er maar één artikel over: artikel 81.
Echtgenoten zijn elkaar hulp getrouwheid en bijstand verschuldigd.
Ze zijn verplicht elkaar het nodige te verschaffen.
Mooi artikel, misschien een idee om te woord echtgenoten te vervangen door alle mensen op deze planeet.
Dan hebben de kinderen uit Gaza er ook wat aan.
Ja, ik vind daar wat van.
Of, ik voel daar wat bij.
En ik ben in de overgang, dus ik durf te zeggen.
HIER ZIT EEN GEBROKEN HART EN DAT IS VAN MIJ….
En ik wil het over liefde hebben ook vandaag.
Het eenvoudigste antwoord op de meest complexe vraag.
KIESMAN, dit denk ik vaak.
KIES!!! MAN!!! Bij mijn geliefde.
Nietkiesman dat is hij, hij heeft bindingsangst.
Hij is stoer, groot, vol met tatoeages, en ja, die zijn dus soms ook het bangst….
KIESMAN, denk ik vaak, ja koos hij maar.
Maar dat durft hij niet, dat is duidelijk uit elk gebaar.
Ik, verlatingsangst, ken je die poster van Jaws met die haai onder water?
Ik ben die vrouw, en die haai is de angst waar ik aan ten prooi val als ik verlaten wordt.
Logisch dat ik alles doe om hem niet te laten gaan.
Logisch dat ik alles doe om niet alleen te komen staan.
Verleiden, paaien, dwingen, vergrootglas op elke zin op elk gebaar.
Altijd bang dat hij het uit gaat maken en dan zelf snel zeggen “het is klaar”.
Als je ten prooi valt aan een reuzenhaai doe je alles om dat te voorkomen.
Word je een nachtmerrie nadat je voldaan hebt aan al zijn stoutste dromen.
Ja, je wordt een nachtmerrie, doet alles wat hij zegt je pijn.
Hij moet je redden van de haaien, nooit zal je meer eerlijk open jezelf durven.
Je denkt opgevreten te worden, dat doet zo veel met je, het maakt je ZIEK.
Met zo’n haai onder je benen ben je nooit meer vrij of authentiek…
En ik geloof dat wij allemaal verlatingsangst hebben, dat zie je aan de politiek.
Kurt Vonnegut zei dit:
“Als je de verkiezingen wilt winnen moet je ze beloven een einde te maken aan eenzaamheid.”
Loneliness no more….
Eenzaamheid, 49,9% van de Nederlanders zijn eenzaam….
Ze hebben geen verlatingsangst, ze zijn al verlaten, ze zijn al alleen.
En als je verlatingsangst hebt dan doe je alles voor vrede en veiligheid.
Vanuit stress kan je niet nadenken en dus raak je je compassie kwijt.
Dan komen hele stoeten er vrolijke mensen, harde jingles en felle lichten om de boel te bezweren….
Dan ga je heel snel luchtig vrolijk praten, kun je niet meer luisteren niet meer leren.
Kun je niet meer voelen, het enige wat richting geeft.
Kun je niet meer voelen dat je één bent met al het andere dat leeft.
Kun je niet meer boos zijn, kun je niet meer huilen.
Zoek je naar een sterk iemand…om achter te kunnen schuilen.
Ik stond hier drie jaar geleden….en zei “FREE PALESTINE”.
Ik was met iemand die huilde toen het daar over ging.
Mijn GOD, drie jaar geleden, wat een pijnlijke herinnering….
Ze moest huilen en zei sorry, en ik zei “nee geen sorry geen sorry voor tranen om onrecht ooit.
Als we het podium hier nu niet voor gebruiken hebben we hier niks meer te zoeken wat mij betreft”.
En dat is drie jaar geleden, als ik toen had geweten wat ik nu weet….had ik dan hetzelfde gezegd.
Ik weet het niet, maar wat er tussen toen en nu ligt oversteeg mijn stoutste nachtmerrie ECHT.
Er was een man die voor het Capitool stond ten tijden van Vietnam.
Met een kaars die niemand zag.
Iemand vroeg hem “waarom doe je dit? Het verandert niks.”
“Als ik dit niet doe verander ik” zei hij.
En die man die is in deze tijd elke dag zo dichtbij.
Ik ga dit jaar van het podium af, omdat ik alles zei en nog een keer en nog een keer
En als ik het nog eens zeg geloof ik het niet meer.
Maar alsjeblieft durf te hopen ook al doet het pijn….
Als we niet meer durven voelen wat het leed van een ander doet, dan zal straks niet 49,6 maar 100 procent van Nederland heel eenzaam zijn.
Verlatingsangst die klopt niet…je bent niet verlaten je bent niet gebroken….diep van binnen is er iets dat van jou is dat is heel….
Laat alles uit je handen vallen, en kijk wat er over is, dat is veel.
Als je maar durft te zwemmen naar beneden tot je ook in oog bent met het monster wat je vreesde, meer nog dan alles verliezen wat je bent…
Kijk in die ogen van het monster, DOE het en zie dat je het al zo lang kent.
Durf te huilen, durf te voelen….dan durf te vragen aan mensen die je eng vindt wat ze willen, of bedoelen.
Durf te vragen wat ze nodig hebben….kijk het monster in de bek.
Zeg “ik snap je, en ik voel je….we zijn samen, en je bent niet gek”.
“We willen niet bij de loser horen” zegt Tamar en ik voel heel sterk dat wil ik wel.
Want ik geloof niet dat ik wil horen bij iemand die kan winnen bij dit spel.
De vrolijke jingles de luchtige toon, ik wil bij de loser horen, zijn geweten is schoon.
De psycholoog, volgt de verkiezingen niet echt.
Ik neem dat als psychologisch advies aan, en vind het mooi hoe zacht ze het zegt.
“Links laat zich kapen” zegt ze.
En dat doet me pijn.
En ik wordt er woedend van, woedend, ja de overgang is FIJN
Woedend en linkse mensen…
Durf dat ook te zijn.
Vooral linkse mensen vinden dat eng om boos te zijn, en dat is zo gevaarlijk.
Durf boos te zijn, laat je woede niet wegsijpelen op yoga matjes, en in mediatiekussens.
Durf woede toe te laten….
Want woede om onrecht is geen woede. Het is liefde.
Durf die woede toe te laten….
En durf ook bij elkaar te komen als linkse mensen…
Dat vinden we soms spannend…
Weet je hoe vaak journalisten mij vragen “vind je het niet erg om voor je eigen parochie te spreken”.
Nee natuurlijk niet.
Jullie zijn mijn eigen parochie…en I love it….
En niet “I luv it”.
Dat zou ik zeggen als ik rechts was.
Dat is grappig rechtse mensen spreken nooit goed Engels. Ze vliegen de hele wereld naar de klote, maar Engels leren doen ze niet.
Wees boos, en durf te huilen, als je je tranen eruit laat ontspan je.
Blijk je nog te leven, hoef je geen sterke politicus om achter te schuilen.
Huilen is heel troostrijk, warm water dat over je wangen loopt.
En iedereen huilt mee, een heel klein beetje om jou, en heel veel om zichzelf.
Maar dat zie je er niet aan af dus het werkt toch.
Durf te huilen, dan pas kan je opgeruimd naar de stembus gaan.
Durf te voelen dat je niet alleen kan zijn omdat je een bent, dan durf je boos te zijn voortaan.
En stap in het team van de loser, want hij die durft te verliezen weet dat hij genoeg is.
En die kies ik met alles wat ik ben.
Die wil ik in de regering, de verlegen mensen, en alle zogenaamde losers die ik ken.
De mensen die niet willen, die niet kunnen faken die wil ik achter de microfoons en in het licht.
De mensen die durven huilen, durven voelen, wiens harten open staan al gooit iedereen ze dicht.
Is er iemand in deze zaal die verlegen is?
Verlegen mensen verenigt u en bevrijd ons van het geluk en het gebrul en het gebrabbel en het het geschreeuw….
In deze wereld vol weerbaarheid en authentieke consumptieschapen verwacht ik alleen van de verlegenen nog iets…..
Maar het probleem is dat die zwijgen in alle talen…
En daar moeten we een kracht van maken….
Zo diep zwijgen, dat we de schreeuwers het zwijgen op gaan leggen.
En de zachte stem van psychologen durven horen, en in het team van losers durven stappen.
Verlegen mensen aan de macht.
Want onder onze woede zit de rouw om de hoop die we verloren en die is zacht.
KIESMAN…KIES VROUW…
KIES voor zachtheid….je bent veilig want jij bent mij en ik ben jou….
Stop je aan je bindingsangst te binden, durf je verlatingsangst toch te verlaten.
KIES voor zachtheid kies voor liefde…kies voor huilen voelen…luisteren niet praten….
En wees woedend en niet aardig wacht niet tot de overgang.
Brand die kaars omdat jij anders zelf opbrand, en dan duurt je leven echt heel lang.
Free Palestine ook weer vandaag.
En liefde is het antwoord op iedere vraag.
Weet je samen, weet je geliefd, voeg je bij de losers en val door de mand alsjeblieft.
En artikel 81 for all.
We zijn elkaar hulp getrouwheid en bijstand verschuldigd, altijd allemaal.
Wat is daarop jullie antwoord?
Dan verklaar ik jullie nu tot medemens.
Jullie mogen elkaar kussen mits er sprake is van consent.
Laura van Dolron.
Laura boeken of een voorstelling van haar bezoeken:
www.lauravandolron.com
meer brainwash
18 oktober 2026
brainwash festival
We duiken weer de diepte in met een heleboel schrijvers, denkers en kunstenaars. Kom naar brainwash festival: een dag vol talks, films, theater, gesprek en verrassende ontmoetingen. Scoor nu alvast je very early bird tickets voor volgend jaar. Zin in!